Verdamping van cultuur zegt iets over Bossche economie

Verdamping van cultuur zegt iets over Bossche economie

Op 30 april sluit de nieuwe kunstruimte haar deuren in de Bossche binnenstad. Begin dit jaar is het pand, waarin Stichting STOK exposities organiseert, namelijk in handen gekomen van een vastgoedinvesteerder. Wederom verdwijnt een relevante kunstruimte in de stad.

Een ruimte waar men bovendien een professionele bijdrage wilde leveren aan de kunstsector. Ons verrast de vijandige houding jegens de kunst en de kunstenaar in de stad al lang niet meer.

Veelzeggend

We weten dat in de aandachtseconomie theater veel belangrijker is, daarna komt de film, en dan pas de kunst. In de aandachtseconomie neemt kunst evenveel ruimte in als de literatuur, ongeveer zo’n vijf procent. Tegenover deze vijf procent, staat dan weer de economische betekenis van kunst en die is vele malen groter. Want de aan- of afwezigheid van die kunstsector verraadt iets over een stedelijke economie.

Ondernemerschap

Het beleid van de gemeente Den Bosch is de laatste tien jaar toegespitst op cultureel ondernemerschap. Vandaar de groei van tijdelijke projecten, conceptstores en tijdelijke, alternatieve locaties. Deze initiatieven speelden tot nu toe geen rol van betekenis binnen de ‘echte’ kunstmarkt. Dat vinden we een conclusie die ertoe doet.

Kan dat anders, moeten we niet inzetten op het versterken van de echte kunstmarkt?

Er bestaat, statistisch gezien, een reëel verband tussen de ‘echte’ kunstmarkt en de aan- of afwezigheid van vermogenden, het niveau van cultuurconsumptie en de interactie en leeftijdsopbouw van lokale elites in een gemeente. Het betreft de levendigheid van het culturele speelveld en de bereidheid van jonge academici, en hbo’ers, om zich in een stad te vestigen en te engageren.

Levendigheid

Deze levendigheid vertelt je iets over de stedelijke bandbreedte van vrije beroepen en welke sectoren in een stad financieel domineren. Deze relatie tussen reële economie en cultuur is een historisch gegeven. In de 19de eeuw bijvoorbeeld zag je na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie vooral een herleving van de kerkelijke kunst in Den Bosch e.o.. Het algemeen cultuurniveau bleef echter schraal.

Eindhoven

Elders vonden ondernemers en kunstenaars schijnbaar een betere voedingsbodem. In Eindhoven bijvoorbeeld legde de eigenaar van een sigarenfabriek met zijn collectie het fundament voor het van Abbemuseum en Philips begon toen met de opbouw van zijn wereldconcern. Met daarom heen een aantal culturele instellingen geschaard.

Kinderarbeid

Wij vinden het verdwijnen van kunstgale­ries en kunstruim­tes in de gemeente Den Bosch een zorgwek­kend verschijn­sel

Oscar Schrover, Voorzitter STOK
In Venlo bouwde het echtpaar Bommel-Van Dam dan weer een museum rond de eigen collectie. In Den Bosch echter, bracht de industriële nijverheid in de 19de eeuw geen enkele grote kunstverzameling voort. Wel kende de stad in die eeuw de grootste kindersterfte van het land, schreef dichteres Henriette Roland-Holst in een essay, wat lag aan de kinderarbeid in talloze kleine sigarenfabriekjes.

Opdrogen

Het gewicht van economische structuren drukt dus op de cultuur. En het verdampen van cultuurinstellingen vertelt ons iets over de economie. Daarom vinden we het verdwijnen van kunstgaleries en kunstruimtes in de gemeente Den Bosch een zorgwekkend verschijnsel. Dit opdrogen verraadt ons van de stad, zijn economie en het engagement van stedelijke elites.

Dringend aandachtCultuur en kunst behoeven dringend aandacht van de wethouder financiën en economische zaken. Mocht je onze gedachtegang niet willen volgen, dan vragen we om die aandacht vanwege ‘de Eftelingisering’ van de cultuur. We willen daar niet zuur over doen, dat is de realiteit van vandaag de dag. We hebben trouwens grote bewondering voor de manier waarop ze bij de Efteling over publieksstromen nadenken. Hun kleurgecodeerde systeem verwijst naar emoties en is – ontdekten we – goed hanteerbaar, beter dan wat men vaak elders in de cultuursector hanteert.

Andere kijk
Als bestuur van stichting STOK nodigen we het college uit meer economische aandacht te geven aan de kunstsector. We nodigen uit tot een andere kijk. De methode van kijken. Verwissel dan de termen en kijk opnieuw. Wat zie je? De dingen die zonder woorden bestaan, of woorden die geen inhoud meer bezitten?

Vooral wachten

Stichting STOK heeft op korte termijn misschien niets aan deze aandachtsverschuiving. We vertrekken uiterlijk 30 april uit de Pastoor de Kroonstraat en moeten opnieuw ruimte zoeken en wachten. Vooral wachten, als we afgaan op het antwoord van het college aan de raad. Het probleem is niet opgelost. Kunstenaars vragen ruimte in de stad. En het liefste krijgen ze die in een echte ‘galeriestraat’ of in een betekenisvolle omgeving. En geef ze eens ongelijk.

Goede locatie
Een goede locatie en goed overdacht economisch kunstbeleid zijn de enige manieren om het culturele leven in de gemeente aanzien te verschaffen en enige economisch relevantie. Aan halve maatregelen en ondoordacht lapwerk hebben kunstenaars en heeft de Bossche economie niets. Helemaal niets. Dan kun je beter een kanon afvuren op Bastion Oranje.

Bron

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *